Men gan cao là gì ? Triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị

men-gan-cao

Men gan cao là gì, Triệu chứng, nguyên nhân, chỉ số men gan ra sao là bạn đang mắc bệnh? Đây là căn bệnh không có nhiều biểu hiện nhưng lại rất nguy hiểm. Để bảo vệ cơ thể trước những tổn thương ở gan, bạn nên bổ sung cho bản thân kiến thức về căn bệnh này. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp đầy đủ thông tin về bệnh men gan tăng cao, cùng đọc nhé!

Men gan cao là gì?

Gan là bộ phận được ví như nhà máy lọc của cơ thể. Không chỉ có tác dụng sản xuất ra các hoạt chất chuyển hóa thức ăn, mà bộ phận này còn giúp sàng lọc, tiêu diệt độc tố, loại bỏ tạp chất trong cơ thể. Ngoài ra, gan còn tham gia hỗ trợ quá trình hoạt động của dạ dày, mạch máu, thận,…

Trong quá trình đó, bộ phận này sẽ tiết ra men gan để cân bằng sinh học cơ thể, chuyển các hợp chất phức tạp thành các chất dễ hấp thụ. Các loại men gan thường có trong màng tế bào, tế bào gan và tế bào ống mật. Các chỉ số men gan có thể tăng lên khi gan bị tác động và tổn thương. Men gan có 4 loại, bao gồm: (ALT, ALP, GGT, AST).

Một cơ thể khỏe mạnh thông thường có chỉ số men gan ổn định vào khoảng 40UI/l. Nếu chỉ số men gan vượt trên 40UI/l tức là sức khỏe của bạn đang không ổn định và có thể đang mắc một số bệnh về gan như men gan cao. Hoặc khi chỉ số men gan thấp hơn mức bình thường thì có thể bạn đã mắc chứng hạ men gan. Để xác định rõ vấn đề này, bạn nên xét nghiệm men gan để phát hiện và chữa trị kịp thời.

Như thế nào là chỉ số men gan tăng cao?

chi-so-men-cao

Sau khi xét nghiệm, bệnh nhân có thể biết được tình trạng gan của mình thông qua chỉ số men gan. Từ đó có những phương pháp hạ men gan đúng cách và cải thiện chức năng gan kịp thời.

Chỉ số men trong gan khi tăng gấp 1 – 2 lần so với mức hạn định là ở mức độ nhẹ và tăng cao khi gấp 5 đến 10 lần. Mức độ nguy hiểm của bệnh còn tùy thuộc vào tình trạng riêng của từng người bệnh. Mức độ chỉ số men gan càng cao thì mức độ tổn thương của gan càng lớn.

Men gan cao có nguy hiểm không?

Men gan tăng cao là báo hiệu cho thấy gan đang bị tổn thương, rối loạn  và hư hại. Nếu vẫn tiếp tục duy trì những thói quen xấu như uống rượu bia, hút thuốc lá,.. không hạ men gan thì các tế bào gan có thể bị hủy hoại, hệ lụy là dẫn đến tình trạng viêm gan, gan nhiễm mỡ, xơ gan cổ chướng, ung thư gan, khả năng sinh con thấp, nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến tử vong. Vì vậy bạn nên chủ động xây dựng cho mình một chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học để kiểm soát men gan.

Hậu quả của bệnh là vô cùng nguy hiểm vì biến chứng sang nhiều loại bệnh liên quan khác rất nghiêm trọng, bệnh nhân gặp khó khăn về cả chi phí lớn và thời gian điều trị lâu dài. Sức đề kháng bị suy yếu đi và thường xuyên dễ nhiễm bệnh. Ở giai đoạn đầu bệnh ít xuất hiện các triệu chứng nổi bật nên bệnh nhân thường chủ quan dễ bị nhầm với các loại bệnh lý thông thường, dẫn đến chậm trễ trong việc chữa trị và để lại hậu quả nguy hiểm.

Như vậy, có thể thấy được rằng việc phát hiện bệnh men gan cao sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng. Vì vậy, hãy thường xuyên khám tổng quát sức khỏe bản thân để phát hiện và điều trị kịp thời.

Triệu chứng men gan cao là gì?

trieu-chung-men-gan-cao

Các triệu chứng thường gặp khi bị chỉ số men trong gan tăng cao bao gồm:

Bị đau bụng nhẹ, đau sườn phải, mệt mỏi, không muốn ăn. Nhưng không phải lúc nào cũng xuất hiện những biểu hiện này. Chúng có thể kéo dài vài tuần và thậm chí cả năm nên càng khó phát hiện.

Thường xuyên ngứa ngoài da: Khi gan bị hoạt động quá tải, lượng men quá cao sẽ khiến cơ thể đào thải trực tiếp lên các tế bào da. Vì vậy gây ngứa trên toàn cơ thể và có thể nổi mụn nhọt hoặc mụn viêm.

Vàng da: Đây là triệu chứng mắc phải khi bệnh đã quá nặng do các tế bào gan đang bị chết dần và đọng lại trên da. Chính vì vậy, người bệnh sẽ thấy màu da bị vàng nên rất dễ nhận ra bằng mắt thường.

Màu phân nhạt, cơ thể suy nhược: Do thiếu chức năng gan, dạ dày không thể chuyển hoá được toàn bộ thức ăn. Vì thế, người bệnh sẽ đi phân sống, màu phân nhạt hơn bình thường. Bên cạnh đó bạn sẽ dần bị sụt cân, tinh thần uể oải, thường xuyên buồn ngủ,…

Nguyên nhân men gan cao

nguyen-nhan-men-gan-cao

Có rất nhiều nguyên nhân làm men gan tăng cao, cả chủ quan và khách quan. Việc nhận định được nguyên nhân sẽ giúp ích cho chúng ta phòng ngừa và giảm thiểu khả năng mắc các bệnh về gan.

Nguyên nhân đầu tiên phải kể đến là do nhiễm siêu vi (virus). Chúng rất nhỏ, dễ lan rộng, phá huỷ tế bào nhanh chóng và rất khó chữa trị. Các loại bệnh về gan do vi rút là viêm gan A, viêm gan B, viêm gan C,…ngoài ra chúng còn làm tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan.

Nguyên nhân thứ hai là do sử dụng một vài loại thuốc tây gây tác dụng phụ. Do thuốc làm giảm cholesterol, gây độc tố lên gan, có thể gây ra tình trạng tăng men gan. Điều này làm tổn thương cho gan, gây kích thích gan sản xuất lượng men nhiều hơn bình thường. Tuy nhiên, tình trạng này chỉ xảy ra khi dùng thuốc với liều lượng lớn, phối hợp nhiều loại thuốc không theo chỉ định của bác sĩ gây độc cho gan trong điều trị dài hạn.

Ảnh hưởng của một số bệnh có sẵn như tim mạch, tiểu đường, sốt rét, nhiễm trùng máu,… cũng làm cơ thể yếu đi trầm trọng, gây áp tải nhiều độc tố lên gan, là nguyên nhân cơ bản gây men gan cao.

Ngoài ra, nguyên nhân bị men gan cao còn do thói quen ăn uống các loại thức ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu, thường xuyên uống rượu bia gây kích thích tăng sản xuất men ở gan, làm suy yếu chức năng thận. Nguyên nhân do rượu có nồng độ Ethanol gây kích thích gan tổng hợp chất béo, chất béo tích tụ tại gan có thể gây men gan tăng cao.

 Đặc biệt, ở những người thừa cân, béo phì trong thời gian dài sẽ dễ bị tăng men gan cao hơn người bình thường do có nhiều lượng chất béo cholesterol trong máu, huyết áp cao làm ảnh hưởng đến gan không chuyển hóa hoàn toàn được.

Làm thế nào điều trị men gan cao?

Nếu bạn đang là bệnh nhân mắc các bệnh lý về gan, có thể tham khảo cách chữa bệnh từ thuốc Tây, thuốc Nam và thuốc Đông Y. Tuỳ vào tình trạng bệnh của mỗi người mà loại thuốc được kê khác nhau, các nhóm thuốc có thể nhiều hoặc ít. Ví dụ thuốc Tây có nhóm hạ men gan: Silymarin, Arginine stada, Naturen, Sofmin, Boliver New,..

Bên cạnh đó, thuốc Đông y cũng là một sự lựa chọn vì có tác dụng điều trị vào tận gốc vấn đề, giúp hồi phục các tế bào bị tổn thương, giữ mức độ men gan ở mức cân bằng và hạn chế khả năng tái phát nếu sử dụng trong thời gian dài. Có thể uống các loại lá cây làm mát gan như nhân trần khô mỗi ngày.

Men gan tăng cao trong một thời gian dài có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm. Vì vậy ngay sau khi thực hiện xét nghiệm, bạn nên có chế độ kiêng cữ hợp lý để phòng ngừa như:

Tuyệt đối không sử dụng rượu bia, không sử dụng đồ uống chứa cồn. Sử dụng thuốc đúng liều lượng và tuyệt đối tuân theo chỉ thị của Bác sĩ. Ngoài ra bạn có thể tập thể dục mỗi ngày để tăng sức đề kháng, tiêu hao mỡ thừa và giúp gan tăng chức năng chuyển hóa và đào thải. Bạn có thể dành thời gian bơi lội, yoga thư giãn, đi bộ khoảng từ 30 phút mỗi ngày… vừa làm tinh thần hăng hái lại có thể hỗ trợ chức năng chuyển hóa và giải độc của gan.

Hãy xét nghiệm men gan!

Gan là một bộ phận quan trọng thực hiện rất nhiều vai trò khác nhau trong cơ thể, nó rất cần được chú ý chăm sóc và quan tâm. Xét nghiệm men gan là một trong những xét nghiệm quan trọng và cần thiết để chẩn đoán các bệnh lý về gan nhằm đưa ra biện pháp phòng ngừa và cải thiện bệnh thích hợp. Cần thường xuyên khám, kiểm tra định kì sức khỏe tại các cơ sở gần nhất để phát hiện những bất thường của cơ thể sớm nhất, kịp thời đưa ra phương pháp hỗ trợ hợp lý.

Có nhiều loại xét nghiệm để đánh giá chức năng gan, men gan, tùy theo từng trường hợp bệnh nhân mà các chuyên gia lựa chọn hình thức xét nghiệm phù hợp. Xét nghiệm men gan có thể được làm lại nhiều lần để đánh giá quá trình phát triển hoặc hiệu quả cải thiện bệnh của thuốc để có những biện pháp ứng phó kịp thời. 

Men gan cao nên ăn gì?

Bệnh men gan cao là một trong những vấn đề nhiều người gặp phải, cả trẻ nhỏ và người lớn. Cần xây dựng thực đơn phù hợp nhằm kiểm soát men gan tăng, hạ men gan hiệu quả. Vậy men gan tăng cao nên ăn gì và không nên ăn gì sẽ được tiết lộ ngay dưới đây:

Một điều chắc chắn là nên bổ sung những thực phẩm hàng ngày có khả năng tác động và làm hạ men gan tốt.

Theo lời khuyên từ các chuyên gia thì nên uống nhiều nước trái cây và ăn trái cây tươi: Uống nhiều nước lọc và nước trái cây giúp thanh lọc, bổ sung các vitamin tốt cho cơ thể, tăng sức đề kháng và giải độc gan hiệu quả.

Uống trà xanh hạ men gan:  lá cây này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc cơ thể do chứa nhiều hoạt chất flavonoid và chất chống oxy hóa EGCG giúp tăng cường chức năng của gan. Uống trà xanh mỗi ngày không chỉ thanh lọc giải nhiệt mà còn chữa nhiều loại bệnh thì thật là tuyệt vời. Tuy nhiên, không nên quá lạm dụng mà chỉ sử dụng một lượng vừa phải trà xanh mỗi ngày thôi nhé!

Các loại ngũ cốc luôn chứa rất nhiều chất dinh dưỡng, điều này tốt cho gan. Chúng chứa vitamin B, chất xơ, hoạt chất có lợi giúp hỗ trợ, tăng cường giải độc cho gan. Nhờ vậy mà lượng men gan được kiểm soát ở mức ổn định hơn.

Nhiều loại rau có tác dụng làm hạ men gan như củ cải trắng, bông cải xanh,..Do chúng chứa nhiều lipid, chất xơ, canxi, protein,… có khả năng giải độc cũng như làm mát gan, hạn chế được tình trạng bị vàng da hiệu quả.

Đặc biệt trong bữa ăn hàng ngày cần bổ sung đạm qua các loại đậu, cá, trứng, thịt gà,… và tránh protein từ thịt sống hoặc mỡ động vật. Sũa, ngao, trứng, ngũ cốc nguyên hạt.. chứa vitamin B và chất xơ cùng các loại quả có nhiều vitamin C như cam, quất,.. là rất cần thiết có khả năng kiểm soát men gan cực kì hiệu quả.

Bên cạnh đó cần hạn chế kiêng ăn những thứ sau để kiểm soát men gan hiệu quả:

Thực phẩm độc hại, không hợp vệ sinh: Làm tổn thương và tiêu diệt các tế bào gan, tăng men gan không thể kiểm soát. Gây ra nhiều loại bệnh nghiêm trọng cho cơ thể.

Thực phẩm nhiều ngọt: Chúng làm tăng lượng đường trong máu, khiến cơ thể mệt mỏi, cản trở sự hấp thụ các dưỡng chất khác trong cơ thể.

Thực phẩm nhiều chất béo: Tạo nên những bệnh lý về gan như gan nhiễm mỡ, xơ gan, men gan cao, máu nhiễm mỡ…Người bệnh nên hạn chế những món ăn chiên xào nhiều dầu mỡ, thay bằng những cách thức chế biến khác giữ được nhiều chất hơn.

Các chất kích thích như thuốc lá, bia rượu: Chúng ức chế hoạt động chức năng gan nên tuyệt đối không sử dụng chúng nếu bạn đang gặp vấn đề về gan thận. Sử dụng các thức uống có cồn trong một thời gian dài sẽ gây các bệnh lý không chỉ liên quan đến gan như dạ dày, thận, phổi,… Người bệnh cần tránh xa.

Men gan cao thường do thói quen sử dụng rượu bia, ăn nhiều đồ dầu mỡ, hoặc do ảnh hưởng của các bệnh lý khác. Tăng men gan có thể được kiểm soát bằng cách thiết lập chế độ ăn uống khoa học, tập thể dục đều đặn và sử dụng thuốc theo quy định. Ngay từ bây giờ bạn cần tích cực thăm khám sức khỏe định kỳ để giảm nguy cơ mắc các bệnh lý về gan và bảo vệ cơ thể. Trên đây là những thông tin hữu ích về men gan cao mà chúng tôi tổng hợp cho bạn. Hy vọng bài viết hữu ích với bạn đọc, nếu phát hiện mình có triệu chứng bất thường của gan, bạn nên tiến hành xét nghiệm ngay để kịp thời chữa trị.

Bài viết của Medicalhealth chỉ có tính chất tham khảo thêm một nguồn thông tin cho độc giả, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị. Nếu có dấu hiệu mắc bệnh như trên các bạn cần đến các cơ sở y tế để được khám và tư vấn.
Cố vấn y khoa bởi: Bác sĩ: Trương Thị Mỹ Hạnh