Bệnh mạch vành là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

benh-mach-vanh

Hẳn ai trong các bạn đọc giả không quá xa lạ với bệnh mạch vành, nhưng đôi khi chỉ nghe đến biết tên những bệnh mạch vành cụ thể ra sao? Bệnh mạch vành là gì? Triệu chứng như thế nào? Ảnh hưởng, gây nguy hiểm tới sức khỏe ra sao? Thì chắc các bạn cũng chưa biết đúng không? Vậy bài viết này sẽ giúp bạn có thêm thông tin và hiểu hơn về bệnh mạch vành, hãy đọc hết nhé!

Bệnh mạch vành là gì?

Bệnh mạch vành là tình trạng máu ở động mạch vành dẫn đến tim bị tắc nghẽn bởi các mảng xơ vữa dẫn đến tình trạng tim bị thiếu dưỡng khí.Bệnh còn có cách gọi khác là suy động mạch vành, bệnh tim do xơ vữa động mạch, bệnh tim do thiếu máu cục bộ.

Bệnh mạch vành chỉ xuất hiện khi các nhánh của động mạch vành bị hẹp lại và bị cản trở bởi những mảng bám hình thành và tích tụ bên trong thành mạch máu. Khi đó các động mạch trong cơ thể sẽ trở nên hẹp hơn và cứng hơn bởi sự xuất hiện của những mảng bám trên thành mạch này qua thời gian dài. Cholesterol và một số chất khác có thể là những loại chất bám trên thành mạch và đây được gọi là chứng xơ vữa động mạch.

Khi bệnh mạch vành biến chứng càng nặng hơn, máu sẽ lưu thông kém hơn và khó khăn hơn. Hậu quả của việc này đó là tim sẽ không nhận được đủ lượng máu và oxy cần thiết cho quá trình để duy trì sự sống và dẫn đến những cơn đau thắt ngực và nặng nhất là tình trạng nhồi máu cơ tim, gây tổn thương vĩnh viễn cho tim.

Bệnh mạch vành là loại bệnh chủ yếu gặp ở các nước phát triển, nhưng đang có xu hướng tăng mạnh ở các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Tại Việt Nam, theo số liệu của Viện Tim mạch Quốc gia, tỉ lệ người dân mắc bệnh mạch vành tăng dần qua các năm, năm 1991 là 3%, năm 1996 là 6.05%, năm 1999 là 9.5%. Tỷ lệ bệnh nhân tử vong do bệnh mạch vành khá cao chiếm từ 11% – 36%. Bệnh mạch vành hiện là một gánh nặng cho sức khỏe cộng đồng ở Việt Nam và các quốc gia đang phát triển.

Phân loại bệnh mạch vành

Tùy vào nguyên nhân gây bệnh mà người ta phân thành các loại sau:

Bệnh mạch vành tắc nghẽn: là chứng bệnh phổ biến kể trên

Bệnh mạch vành không tắc nghẽn: do mạch vành co thắt không đúng cách hay bị cơ tim chèn ép quá mức dẫn đến máu không lưu thông.

– Bóc tách động mạch vành tự phát hay bị nứt động mạch: bệnh này dẫn tới việc máu chảy đến tim chậm gây nhồi máu cơ tim hay nặng có thể gây tử vong tại chỗ.

Ai là người dễ mắc bệnh mạch vành (nguyên nhân)?

Nguồn gốc của bệnh mạch vành là do sự tích tụ cholesterol trong máu, gây tổn thương đến các tế bào ở thành mạch máu, lâu dần sẽ hình thành những chất kết dính ở thành mạch gây ách tắc cản trở máu lưu thông hay còn gọi là xơ vữa động mạch.

Nếu không được chữa trị các mảng xơ vữa liên tục phát triển và dày lên theo thời gian, chúng có thể bỗng vỡ ra bất cứ lúc nào và tiếp tục làm tổn thương đến các động mạch. Ngoài ra, mảng nứt vỡ còn lớn dần thành các cục máu đông gây cản trở dòng máu. Đến khi đạt được kích thước lý tưởng, nó sẽ làm ách tắc hết mạch vành và nặng nhất sẽ gây ra cơn nhồi máu cơ tim.

Ai cũng có thể mắc loại bệnh này nếu không có lối sống lành mạnh cũng chế độ ăn uống sạch sẽ khoa học. Tuy nhiên, những người có tỷ lệ mắc bệnh lớn hơn những những người khác đó là: những người hay hút thuốc lá, người tuổi tác lớn, nam giới thường có nguy cơ mắc bệnh lớn hơn nữ giới, gia đình có người đã từng mắc bệnh mạch vành, người mắc bệnh tăng huyết áp, người béo phì cholesterol trong máu cao, người ít vận động ít vận động, người hay bị stress có cuộc sống căng thẳng lo âu kéo dài, người bị đái tháo đường type 2,…

Triệu chứng bệnh mạch vành có biểu hiện cụ thể như thế nào?

trieu-chung-benh-mach-vanh
                                                           Triệu chứng bệnh mạch vành

Bệnh mạch vành ở giai đoạn đầu triệu chứng sẽ chưa rõ ràng, khi bị nặng hơn thì sẽ xuất hiện một số triệu chứng điển hình. Những triệu chứng này thường xuất hiện khi người bệnh bị căng thẳng, stress, rối loạn lo âu. Sau đây là một số triệu chứng điển hình của bệnh mạch vành:

– Đau thắt ngực (triệu chứng điển hình của bệnh mạch vành): cảm giác bị tức ở ngực như bóp chặt hoặc đè nặng, hoặc cảm giác nhói như bị kim châm, có lúc là cảm giác nóng rát. Bệnh nhân hay có cảm giác bị hỏa bốc lên từ chính giữa ngực lên nghẹn ở cổ, hoặc bóp nghẹt lấy cổ gây ra cảm giác khó thở hoặc ngộp thở.

– Đôi lúc bệnh nhân luôn cảm thấy hồi hộp, hụt hẫng, hụt hơi và mệt ở ngực kèm theo đó là những triệu chứng như chóng mặt, hoảng hốt, đau nhẹ ở tim (đau ngực, đau nhói ở ngực…)

– Đau lan tỏa xuyên lồng ngực, ra phía sau, lên phía hai vai, có khi đọc từ cánh tay xuống cẳng tay…

– Đau bên sườn phải là do máu bị ứ tắc ở vùng gan.

Tuy nhiên, tùy vào cơ địa, thể trạng hay tình hình bệnh tật của mỗi người thì lại có những triệu chứng khác nhau, ví dụ như: ở người lớn tuổi, phụ nữ hoặc bệnh nhân đái tháo đường thì những triệu chứng xảy ra có thể mơ hồ, khó nhận biết (hay được gọi là thiếu máu lên cơ tim im lặng), do đó người bệnh thường chỉ được chẩn đoán ra khi bệnh đã đến giai đoạn nặng như bị suy tim hoặc lên cơn nhồi máu cơ tim.

Chính vì mức độ nguy hiểm ảnh hưởng đến tính mạng như vậy nên những người mắc bệnh mạch vành nên sống thoải mái, bớt suy nghĩ, căng thẳng, lo âu, tránh xúc động mạnh và những cú sốc nặng nề rất dễ bị đứt mạch máu, đột quỵ và dẫn đến tử vong.

Bệnh mạch vành có nguy hiểm không? Nó mang đến những biến chứng gì?

Bệnh mạch vành là một căn bệnh nguy hiểm nếu bệnh nặng thành cấp và mãn tính nếu người bệnh không kịp thời phát hiện và phương pháp điều trị phù hợp có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, bao gồm:

Nhồi máu cơ tim

Khi bệnh trở nặng một động mạch vành mà bị tắc nghẽn hoàn toàn sẽ dẫn tới cơn nhồi máu cơ tim cấp. Người bệnh có thể sẽ bị tử vong ngay lập tức nếu không được cấp cứu kịp thời. Vì vậy những người mắc bệnh phải hết sức lưu ý đến dấu hiệu bệnh nhồi máu cơ tim sớm như: cảm giác lo lắng, bồn chồn, sau đó là buồn nôn, nôn và buồn đi cầu, tiếp đến là đổ mồ hôi lạnh, mặt tái mét, kèm theo khó thở, choáng váng; và cuối cùng là những cơn đau dữ dội ở ngực và lan ra nửa trên cơ thể.

Rối loạn nhịp tim

Là do tim không nhận đủ oxy, có thể làm rối loạn hoạt động của điện tin dẫn đến tim đập quá chậm hoặc quá nhanh hoặc hỗn loạn. Ở một số trường hợp, rối loạn nhịp tim có thể bị đe dọa tính mạng.

Suy tim

Do tim là cơ quan quan trọng làm việc không ngừng nghỉ nên khi bị nghẽn mạch máu cơ tim bị thiếu máu nuôi dưỡng trong thời gian dài có thể giảm khả năng co bóp. Theo thời gian, sự suy yếu này không thể nào hồi phục được và sau cùng dẫn đến suy tim.

Làm sao để điều trị bệnh mạch vành?

Bệnh mạch vành là nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất số một trong các bệnh lý tim mạch. Tại Việt Nam, bệnh mạch vành là một trong những bệnh tim mạch có xu hướng ngày càng gia tăng và trẻ hóa, gây ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe cộng đồng. Để đề phòng rủi ro, nguy hiểm thì khi phát hiện mình có những triệu chứng bệnh như trên người bệnh nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Hiện nay, ở Việt Nam để điều trị bệnh mạch vành sử dụng phổ biến 3 phương pháp sau:

Phương pháp đầu tiên là phương pháp điều trị nội khoa (dùng thuốc)

Phương pháp này giúp điều trị các yếu tố nguy cơ của bệnh động mạch vành để trì hoãn sự phát triển nặng thêm của bệnh: điều trị rối loạn lipid máu, điều trị tăng huyết áp, điều trị đái tháo đường. Ngoài ra, muốn cải thiện bệnh người bệnh phải bỏ hút thuốc lá, giảm cân nặng để đạt cân nặng lý tưởng, thay đổi lối sống lành mạnh…

Phương pháp thứ hai là sử dụng các loại thuốc giãn mạch để điều trị chống cơn đau thắt ngực.

Phương pháp này chỉ là sử dụng thuốc làm giảm những cơn đau và tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu cho người bệnh. Tuy nhiên, phương pháp này cũng không phải là một phương pháp hiệu quả để điều trị bệnh chỉ là hỗ trợ giúp giảm bớt triệu chứng bệnh.

Phương pháp thứ ba là điều trị phẫu thuật động mạch vành.

phau-thuat-benh-mach-vanh
                                                          Phẫu thuật bệnh mạch vành

Phương pháp này được cho là phương pháp cuối dùng cho các trường hợp động mạch vành bị tổn thương quá nhiều, tổn thương kéo dài, sử dụng thuốc cũng không còn hiệu quả thì phải tiến hành phẫu thuật để loại bỏ những cục máu đông hay mảng xơ vữa thành mạch gây tắc nghẽn.

Tuy nhiên, phương pháp này cần phải được thực hiện khi có sự chỉ thị của bác sĩ chuyên khoa tại các bệnh viện lớn, uy tín. Tóm lại, dù bạn có điều trị bằng bất cứ phương pháp nào cũng phải tham khảo ý kiến của bác sĩ, tránh chủ quan, lạm dụng thuốc sẽ gây ảnh hưởng đến bệnh tình, sức khỏe cũng như tính mạng của bạn.

Bệnh mạch vành nên ăn gì? Những thực phẩm tốt cho người bệnh mạch vành

benh-mach-vanh-nen-an-gi
Bệnh mạch vành nên ăn gì

Thực phẩm tốt cho người bệnh mạch vành cần đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng, nhưng không được chứa quá nhiều chất béo có hại. Trong đó phải có những thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, các loại rau củ quả nhiều màu sắc giúp bổ xung các vitamin, dưỡng chất đặc biệt là ngăn ngừa hình thành các mảng xơ vữa và ngăn ngừa oxy hóa hiệu quả.

Bổ xung nhiều rau xanh, hoa quả và các loại hạt để tăng cường dưỡng chất đầy đủ và có lợi cho bệnh tình.

Cách chế biến thực phẩm cũng là điều cần quan tâm khi chăm sóc bệnh nhân bị bệnh mạch vành, nếu chế biến không đúng cách cũng có thể biến thực phẩm đang có lợi thành gây hại cho sức khỏe cũng như bệnh tình của bệnh nhân. Vì thế, chế biến cũng đóng vai trò quan trọng, nên tham khảo bác sĩ, hạn chế sử dụng những loại mỡ động vật, hay những loại dầu ăn không rõ nguồn gốc. Người bệnh nên ăn thanh đạm, ăn chín uống sôi tránh ăn đồ ăn tái hay tươi sống.

Thêm nữa là người bị bệnh mạch vành nên tránh ăn nhiều những loại thực phẩm chứa hàm lượng đạm cao như: thịt chó, thịt bò, các loại đạm cao,…

Cuối cùng thì chúng ta vẫn nên phòng bệnh hơn chữa bệnh, hãy duy trì cho mình một lối sống lành mạnh, ăn uống khoa học và thường xuyên rèn luyện thể dục thể thao để luôn có một sức khỏe tốt nha!

Bài viết của Medicalhealth chỉ có tính chất tham khảo thêm một nguồn thông tin cho độc giả, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị. Nếu có dấu hiệu mắc bệnh như trên các bạn cần đến các cơ sở y tế để được khám và tư vấn.

Nội dung bài viết có tham khảo từ Wikipedia. 
Bài viết được cố vấn y khoa bởi: Bác sĩ: Trương Thị Mỹ Hạnh

Xem thêm về bệnh viêm cơ tim:

Viêm cơ tim là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị