Bệnh lao phổi là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị

benh-lao-phoi

Bệnh lao phổi là một bệnh truyền nhiễm gây ra bởi vi khuẩn, thuộc họ Mycobacterium hay hiểu đơn giản là một dạng bệnh lý viêm nhiễm ở nhu mô phổi. Loại vi khuẩn lao này có thể gây ra bệnh ở nhiều nơi trên cơ thể như: lao khớp, lao màng não, lao ruột, lao sinh dục, lao màng bụng, lao hạch, … tuy nhiên bệnh lao phổi thường gặp nhất với tỉ lệ nhiễm bệnh cao lên tới 80% – 85%. Tùy thuộc vào từng vị trí nhiễm bệnh mà người ta chia ra thành 2 loại là: lao trong phổi và lao ngoài phổi.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào nhiễm vi khuẩn lao nào cũng mắc lao phổi. Bởi tùy từng cơ thể có mỗi người mà có hệ miễn dịch khác nhau, vi khuẩn sẽ chịu sự tác động và tấn công của hệ miễn dịch, nên không phải ai nhiễm vi khuẩn cũng sẽ bị lao phổi. Nếu hệ miễn dịch của bạn khỏe mạnh thì sẽ phát bệnh chậm có thể chậm đến vài chục năm thậm chí là không phát bệnh. Ngược lại, nếu hệ miễn dịch bạn kém vi khuẩn sẽ nhanh chóng tấn công, sinh sôi nảy nở và phát bệnh nhanh.

Sự lây lan của bệnh lao phổi

Rất nhiều người thắc mắc rằng bệnh lao phổi có lây không? Câu trả lời là có, bệnh lao phổi chính là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, vì vậy những người mắc bệnh này hay phải cách ly để điều trị. Vậy hãy xem tiếp phần dưới đây để biết thêm về nguy cơ lây lan của bệnh lao phổi.

Bệnh lao phổi là một loại bệnh lây lan qua đường hô hấp và truyền qua đường không khí, không có vật trung gian mà lây lan trực tiếp từ người sang người, chứ không phải là bệnh di truyền như nhiều người lầm tưởng. Bệnh lây theo cơ chế khi người bệnh hắt hơi hoặc nói chuyện nước bọt sẽ bám và những hạt bụi hay những hạt nước nhỏ li ti trong không khí, khi người khỏe mạnh hít phải. Khi vào cơ thể, vi khuẩn sẽ di chuyển đến các cơ quan gặp bộ phận nào thuận lợi, thích hợp nó sẽ phát triển và gây bệnh lao ở đó. Cũng tùy vào cơ địa từng người mà thời gian phát tác sẽ nhanh hay chậm. Những đối tượng có nguy cơ dễ bị lây nhiễm bệnh lao phổi:

  • Những người tiếp xúc gần với những người mắc lao, thì sẽ bị lây nhiễm
  • Sống gần những trại tị nạn, những nơi có bệnh nhân lao đang điều trị.
  • Những người bị như gây suy yếu hệ miễn dịch như HIV, AIDS, …
  • Những người sống tại những vùng điều kiện y tế chưa phát triển, hoặc đi từ vùng dịch có người bị bệnh lao về.
  • Ngoài ra, sống tại môi trường bụi bẩn, tiếp xúc với động vật hay ăn thực phẩm có vi khuẩn lao cũng có thể dẫn đến lao phổi

benh-lao-phoi-co-lay-khong

Những triệu chứng bệnh lao phổi

Như đã nói ở phần trên bệnh lao phổi có thời gian ủ bệnh, phát bệnh tùy vào hệ miễn dịch của từng người. Thời gian ủ bệnh sẽ không xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào, vì thế rất khó để phát hiện được bệnh lao phổi ở giai đoạn này. Bên cạnh đó, bệnh nhân có tiếp xúc với người khác hay xuất mầm bệnh ra bên ngoài cũng không gây hại và không gây cho người tiếp xúc bị nhiễm bệnh.

Khi bệnh lao tiến triển, tùy vào từng cơ quan sẽ có những triệu chứng khác nhau. Và đối với bệnh lao phổi sẽ có những dấu hiệu sau đây:

  • Trong vòng 3 tuần đến vài tháng đầu, người bệnh sẽ có triệu chứng ho kéo dài, có thể ho ra đờm và ho ra máu (triệu chứng này gặp đến 60% người mắc bệnh lao phổi). Triệu chứng những tuần đầu có nhiều người sẽ nhầm lẫn với bệnh viêm phổi, viêm họng, viêm phổi cấp và mãn tính như viêm phổi, viêm phế quản mãn tính, vậy nên hay đi khám để phát hiện bệnh kịp thời. Đây cũng là triệu chứng điển hình và là giai đoạn quan trọng, ý nghĩa nhất để phát hiện và điều trị bệnh lao phổi.
  • Sau đó nặng hơn người bệnh sẽ xuất hiện tình trạng lên cơn tức ngực, khó thở. Ho nhiều sẽ gây tức phế quản, tổn thương đến khả năng trao đổi khí ở phổi nên người bị bệnh lao phổi thường khó thở và tức ngực.
  • Triệu chứng tiếp theo là người bệnh sẽ rất hay bị đổ mồ hôi về đêm, lúc ngủ.
  • Hay bị ớn lạnh, sốt nhẹ vào chiều tối
  • Cảm giác chán ăn dẫn đến cơ thể suy nhược và bị sút cân.
  • Về lâu về dài cơ thể sẽ bị suy nhược, không còn sức lực.

Ngoài các triệu chứng trên, bệnh nhân có thể sẽ có những triệu chứng khác. Tuy nhiên những triệu chứng trên là những triệu chứng cơ bản và nhưng bị bệnh lao phổi nhất định sẽ mắc phải, vì thế nếu bạn mắc những trên hay nhanh chóng đến tham khảo bác sĩ. Nếu bạn có nghi ngờ về việc mình có thể mắc bệnh lao phổi hãy nhanh chóng đến gặp bác sĩ để tranh lây lan cho những người xung quanh.

Giải đáp thắc mắc: “Bệnh lao phổi có nguy hiểm không?”

Bệnh lao phổi là một bệnh truyền nhiễm, lây lan qua đường hô hấp nếu không được phát hiện sớm để cách ly thì có thể lây lan ra cộng đồng rất nhanh, vô cùng nguy hiểm. Nên những ai có nghi ngờ về việc mình sẽ bị mắc bệnh lao phổi thì hãy đi khám và cách ly để tránh lây lan ra cộng đồng.

benh-lao-phoi-co-nguy-hiem-khong

Một loại bệnh nguy hiểm và có sức lây lan mạnh như vậy thì bệnh lao phổi có chữa được không?

Thời xưa, bệnh lao phổi là một loại bệnh hiểm nghèo, không thể chữa được, những người mắc bệnh lao phổi nhất định sẽ chết. Vì tránh lây cho những người khác mà người mắc bệnh lao phổi luôn bị chịu ghẻ lạnh, kỳ thị của xã hội hoặc đến khi mất cũng bị thiêu hủy để tránh mầm bệnh phát tán. Tuy nhiên hiện nay, khoa học – kĩ thuật phát triển, y học phát triển, những người mắc bệnh lao phổi nếu được phát hiện kịp thời và có phương pháp điều trị thì sẽ khỏi bệnh từ 4 – 6 tháng hoặc hơn tùy vào cơ thể người bệnh.

Bệnh lao phổi sẽ được chữa khỏi hoàn toàn nếu như bệnh được phát hiện kịp thời và điều trị đúng cách. Thông thường thì người bệnh chỉ cần sử dụng thuốc trong vòng 6 tháng là sẽ khỏi bệnh.

Cách điều trị bệnh lao phổi?

Tùy vào từng mức độ phát triển của bệnh bác sĩ sẽ đưa ra những phác đồ điều trị khác nhau. Trong quá trình điều trị, người bệnh nên tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn và uống thuốc theo liều lượng cũng như thời gian mà bác sĩ đã kê. Người bệnh tuyệt đối không uống thêm thuốc nào khác ngoài thuốc bác sĩ đa kê. Trong trường hợp người bệnh nhận thấy tình trạng bệnh đã thuyên giảm và muốn ngừng thuốc thì hoàn toàn không được. Vì có thể vi khuẩn gây bệnh vẫn còn chưa được tiêu diệt hết, vẫn còn trong cơ thể thì nó có thể phát bệnh lần nữa bất kỳ lúc nào. Thuốc điều trị bệnh lao phổi thường là kháng sinh, bạn phải sử dụng kháng sinh 3-4 loại/1 ngày, sau 1 tuần sử dụng bạn sẽ cảm thấy thoải mái và đỡ hơn.

Lao là loại bệnh sẽ lây lan trong cộng đồng nên hãy bảo vệ sức khỏe của mình và người thân bằng cách sống lành mạnh, ăn uống khoa học, tăng cường tập thể dục nâng cao sức khỏe và hệ miễn dịch.

Ngày nay, do có phương pháp điều trị kèm theo vắc-xin tốt nên người mắc bệnh lao phổi cũng ít hơn và được kiểm soát. Vậy nên để chủ động tiêm phòng vắc-xin càng sớm càng tốt để giúp hệ miễn dịch chủ động chống lại sự xâm nhập của vi khuẩn lao. Tuy nhiên, vac-xin cũng không phải hiệu quả 100% nên vẫn nên thật cẩn thận ở những nơi đông người. Nên đi khám bệnh định kỳ để kịp thời phát hiện bệnh sớm nhất.

Ngoài việc uống thuốc thì thực đơn ăn uống hàng ngày cũng là nguyên nhân khiến bệnh tình trầm trọng hơn hoặc sẽ nhanh chóng thuyên giảm. Vậy người mắc bệnh lao phổi nên ăn gì?

Người bệnh nên ăn đa dạng các món ăn. Do ảnh hưởng cũng bệnh tật và uống nhiều kháng sinh hàng ngày, nên người bị bệnh lao phổi thường có xu hướng chán ăn. Do đó, thực đơn cho người bệnh thường đa dạng món ăn và ăn thành nhiều bữa trong ngày. Tăng cường các loại vitamin A, C và E có trong thực phẩm như vàng đỏ như cà chua, cam, chanh, xoài, cà rốt, hoa quả, rau xanh, quả chín có màu cam, các loại rau có màu xanh đậm giàu vitamin A và C, các loại thịt đỏ như cá, bò, thịt lợn nạc, gan gia súc, gia cầm,…

Người bị bệnh thường thiếu hụt những loại vitamin như A, C, E, vậy nên bổ sung những loại vitamin này để tăng cường hệ miễn dịch tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.

Bên cạnh bổ sung vitamin, người bệnh phải ăn thêm những thực phẩm giàu kẽm như: thịt lợn sạch, hến, sò, lòng đỏ trứng gà, đậu tương, đậu hà lan, củ cải,… vì người bệnh uống nhiều thuốc dẫn đến thiếu hụt kẽm, gây cảm giác chán  ăn làm cho hệ miễn dịch suy giảm, nên rất cần thiết phải bổ sung kẽm.

Hệ miễn dịch suy giảm, cảm giác chán ăn dẫn đến tình trạng rối loạn tiêu hóa ở người bệnh là cho khả năng tự tổng hợp vitamin K kém, kiến người mắc bệnh lao phổi thường bị máu khó đông. Thực phẩm nhiều vitamin K thường có trong những loại rau màu xanh đậm, gan động vật, …

bệnh-lao-phổi-nên-ăn-gì

Bên cạnh những thực phẩm cần bổ sung thì người bệnh cũng phải kiêng khem những loại thực phẩm sau đây để bệnh tình nhanh chóng thuyên giảm.

Những đồ ăn cay nóng, những chất kích thích như bột ớt, sa tế, mù tạt, … để tránh bị ho kéo dài thậm chí là ho ra máu.

Tiếp đến là không được sử dụng những những chất kích thích, đồ uống có cồn, đồ uống chứa cafein, trà, … sẽ gây rối loạn thần kinh, khiến người bệnh bị đổ mồ hôi lạnh.

cao-huyet-ap-khong-nen-an-gi-3

Người bệnh cần chú ý kiêng ăn những loại rau chứa nhiều axit oxalic như rau chân vịt, bởi khi ăn axit oxalic trong rau chân vịt vào cơ thể sẽ kết hợp với canxi tạo thành oxalic canxi không hòa tan, dẫn đến thiếu canxi làm bệnh tình lâu phục hồi hơn.

Ngoài ra, người bị bệnh nên tranh ăn mộc nhĩ, những đồ ăn có thành phần mộc nhĩ, vì nó sẽ làm máu khó đông.

Trên đây là những thông tin cơ bản về bệnh lao phổi như: Triệu chứng, cách điều trị, chế độ ăn uống khi mắc bệnh. Chắc hẳn các bạn đã có thông tin hữu ích cho mình để phòng tránh bệnh lao phổi rồi nhỉ! Hãy ăn uống tập thể dục hàng ngày để có một sức khỏe tốt nhé!

Bài viết của Medicalhealth chỉ có tính chất tham khảo thêm một nguồn thông tin cho độc giả, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị. Nếu có dấu hiệu mắc bệnh như trên các bạn cần đến các cơ sở y tế để được khám và tư vấn.

Nội dung bài viết có tham khảo từ Wikipedia.
Cố vấn y khoa bởi: Bác sĩ: Trương Thị Mỹ Hạnh

Có thể bạn cũng quan tâm:

Sốt xuất huyết – căn bệnh nguy hiểm, nguyên nhân triệu chứng cách điều trị !